Kunst in voormalige veehallen

Sommige kunstenaars werken het liefst in hun afgesloten cocon, ver weg van de buitenwereld en andere mensen. Voor anderen is samenwerken dan weer een bron van inspiratie en een manier om ervaringen uit te wisselen. Archipel, een groots groepsatelier in de voormalige veehallen van Antwerpen, kijkt daarbij zelf over de ateliermuren heen en zoekt bewust naar een samenwerking met de buurt. Davey Verhaeghe heeft er zijn atelier en vertelt meer.

© Siege Dehing
© Siege Dehing

Hoe is jullie groepsatelier opgestart?

Met een 18-tal verschillende artiesten uit een drietal collectieven waren we op zoek naar een nieuwe werkplek. Na enkele bezoeken aan verschillende locaties nam Rooftoptiger het voortouw. Enkele babbels verder kwamen we tot de leuke gedreven groep die we vandaag zijn. Doordat het pand op de Slachthuislaan al lang leeg stond, konden we er onze intrek in nemen. 

Deze kunstenwerkplek is er één die gedragen, vormgegeven en beheerd wordt door de kunstenaars zelf. Je kan het een beetje zien als een grote broedplaats van ongedefinieerde vrijplaatsen met een basisinfrastructuur en een bepaalde ‘naaktheid’ die deuren opent voor de herinterpretatie of invulling ervan. Amai, even adem halen na deze lange zin. (lacht). Maar daar draait het ook echt om. We moeten deuren openen bij de mensen in de buurt. Dit willen we doen met de focus op 'meertaligheid': hiermee bedoel ik dat we inzetten op diversiteit in achtergrond van de participanten, de organisatie en het publiek.

Op deze site willen we niet enkel ons ding doen in ons atelier, maar ook iets betekenen voor de buurt. 

Daarmee bedoel ik de sociale, de economische en de culturele wortels, maar ook allerlei mogelijke vormen van expressie binnen onze kunsten. Dus 'long story short': al deze factoren en eigenschappen bracht ons samen tot wie we nu zijn! Een eilandengroep met een bom aan synergie. 

Oh ja, en niet onbelangrijk: de verhuis! We zijn met de hele hoop in één keer verhuisd. Je kan het wat vergelijken met een parade, een stoet van het oude atelier naar het nieuwe. Onder begeleiding namen we even de straten van Antwerpen over met alle auto’s, camions, caravans, motors... Noem maar op. Zo was de buurt zeker op de hoogte dat de lege ruimte op de Slachthuislaan nieuwe bewoners had en niet meer leeg stond. De 'big move' was een succes!

Wat herbergt de site van Archipel nog meer? 

You don’t want to know, eigenlijk is Archipel veel meer dan enkel een werkplek. Rooftoptiger heeft samen met alle kunstenaars een infrastructuur getekend en alle zalen een naam gegeven. Om een beeld te krijgen, kan je even piepen op de website www.archipel.site Daar staan alle zalen en ruimtes met foto’s en alle nodige uitleg. 

Je kan zien dat ons atelier verdeeld is in een grote creatieruimte 'De Grootte', waar we heuse theaterproducties tot gedeelde kunstenaarsateliers met stock kunnen hosten. Er is een gemeenschappelijke keuken en dakterras met meerdere basisfaciliteiten. Dan heb je 'De Leegte', dat is een plek voor lezingen, presentaties en kleinere creaties. Er is een buitenpodium met vijver, 'de BabelBühne', met een echte keukencontainer waar we de 'BabelBoef' met een volkskeukenconcept organiseren. Daar vind je zelfs een 'Buitenbar'. Op onze rauwe betonvlakte hebben we heel veel groen, plantengoed en een moestuin...Sinds kort hebben we onze eigen expositieruimte, 'De Vleeshaak'. Op 7 mei 2021 openen James Lethbridge en ik er onze eigen tentoonstelling. 

De Grootte
De Grootte

Waarom organiseer je buurtprojecten?

We beseffen meer en meer het potentieel en het belang van deze plek, als artistieke vrijhaven in de stad. We krijgen ook meer en meer de vraag om ruimte te bieden aan presentaties en creaties. Op deze vraag willen we graag kunnen inspelen.

Enerzijds is er de sociaal-artistieke werking van Archipel waarbij kunst en cultuur worden ingezet als ontmoetingskans. Anderzijds ontpopt de plek zich meer en meer als noodzakelijke ruimte voor nieuwe jonge kunstenaars om hun oeuvre te ontwikkelen en te toetsen aan het publiek. Maar ook de meer verankerde culturele spelers ontdekken deze site als artistieke werk- en presentatieplek. De dynamiek tussen al deze verschillende factoren is inspirerend, maar vraagt ook meer beheer. 

Archipel onderscheidt zich van andere werkplaatsen in Antwerpen door de mogelijkheden in ruimte en formaat van architectuur en door de ligging aan de rand van de stad.

Wordt er vaak samengewerkt in het atelier?

In eerste instantie zijn we allemaal individuele kunstenaars of kunstenorganisaties die samen een werkplek zochten. De uitkomst van die zoektocht is geëindigd in deze giga loods. Iedereen doet dus eigenlijk zijn ding, Maar door de energie die ontstaat in een gedeelde werkplaats zie je veel andere projecten spontaan ontstaan. Voor de buurtprojecten hebben we dan ook weer een team die de nodige snode plannen smeedt om hiermee naar buiten te kunnen komen. Want alles vraagt toch wel een juiste organisatie in een groepsproject. 

BabelBühne
BabelBühne

Als je de mentaliteit hebt van delen, dan kan je hier gedijen.

Wat zijn de voor- en nadelen van een groepsatelier?

Je kan het beetje vergelijken met een constante beproeving. Aangezien het een gedeeld atelier is, moet je kunnen verdragen dat er soms luid kan gewerkt worden met machines. Dus je daagt elkaar constant uit. Maar op hetzelfde moment kan je raad vragen, kosten delen van een aankoop of onderhoud van nieuwe tools. Je kan er terecht voor een babbel, je kan er nieuwe mensen ontmoeten en je netwerk uitbreiden. 

Is het stil in jullie atelier? 

Het hangt ervan af wat je stil noemt. Er zijn altijd drukkere periodes en meer rustige momenten tijdens het jaar. De zomer is de drukste tijd, terwijl in de winter sommige kunstenaars in een vorm van winterslaap gaan. Het hangt ook af van hoe de projecten verlopen. Meestal zijn er voorbereidende werken binnen het atelier, om daarna naar een andere locatie te vertrekken. Het is hier dus zelden stil. Als je even op adem wil komen, kan je op vrijdagavond terecht aan onze open haard. Daar komen we allen samen tot rust. Maar het kan ook wel uitlopen tot een intern feestje naast de radio. (lacht) 

Zijn er bepaalde afspraken?

We hebben geen vergadercultus, maar we werken wel vanuit een ‘doenersmentaliteit’. Op deze manier creëer je spontane leefregels. Dat spontane karakter maakt de werkruimte al gedeeltelijk leefbaar. 

De Vleeshaak
De Vleeshaak

Ons atelier is eigenlijk onze habitat, we leven en eten hier, we slapen in de caravan of in onze tenten, we kunnen douchen en onze was doen, we doen alles hier samen.

Delen jullie materiaal? 

Zeker en vast. We hebben dankzij enkele collega’s, en vooral dankzij onze vriend Bram Rombouts, een gezamenlijke ‘worktool container’, daar vind je allerhande tools zoals hamers, boren, sleutels, moerdoppen...In ons atelier is het ook belangrijk dat je elkaars tools mag en kan gebruiken, dat is net het mooie aan een gedeeld atelier. De enige vereiste is eerlijkheid en transparantie. Als je bijvoorbeeld iets stuk maakt, dan vertel je het gewoon en ‘make it work again’. Als je van iemand een slijpschijf of schuurmachine gebruikt, zorg dan voor je eigen slijpschijfjes of het nodige schuurpapier… Maar dat loopt allemaal eigenlijk erg gesmeerd.  

Zien jullie elkaar ook buiten de ateliermuren? 

Ons atelier is eigenlijk onze habitat, we leven en eten hier, we slapen in de caravan of in onze tenten, we kunnen douchen en onze was doen, we doen alles hier samen. Festiviteiten en activiteiten genoeg, een bbq-ke aansteken of een plonske in ons plonsbad...De kinderen spelen hier ook binnen op onze trampolines en skelters...Net alsof het een tweede thuis is. Dus als we buiten het atelier komen, dan zijn we blij dat we die tijd met onszelf of familie kunnen spenderen. (lacht) 

  • interview
  • groepsatelier
  • installatiekunst
  • mixed media
  • schilderkunst
  • streetart
  • glaskunst